RPD: sytuacja wychowanków domów dziecka wymaga radykalnej zmiany
2012-07-25

Sytuacja dzieci umieszczonych poza rodziną wymaga radykalnej zmiany - podkreśla RPD w piśmie do MPiPS. Zwraca uwagę m.in. na braki w dokumentacji uniemożliwiające adopocję, przemoc w placówkach dla dzieci z problemami, brak pracy z rodziną biologiczną.

Rzecznik praw dziecka Marek Michalak w wystąpieniu do ministra pracy i polityki społecznej Władysława Kosiniak-Kamysza powołuje się na wyniki kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli (ogłoszone w marcu br.) oraz własne doświadczenia z bieżącej działalności.

Wskazuje m.in. na to, że Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie i Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej, kierując dziecko do placówki, nie przekazują jego dokumentacji, m.in. medycznej, szkolnej oraz dotyczącej rodziny i udzielonej jej pomocy. Rzecznik podkreśla, że uniemożliwia to podjęcie prawidłowych działań na rzecz powrotu dziecka do rodziny bądź umieszczenia w rodzinie zrekonstruowanej. W rezultacie wydłuża się czas pobytu dziecka w instytucjonalnej formie opieki.

Z kontroli NIK wynika, że były sytuacje, w których brak dokumentacji dziecka nie był uzupełniony nawet przez trzy lata.

W jego opinii szczególnie naganne jest działanie instytucji, które pomimo uregulowania sytuacji prawnej dziecka nie zgłaszają tego faktu do ośrodka adopcyjnego, co powoduje, że procedura adopcyjna nie może się rozpocząć. Tymczasem z upływem czasu szanse dziecka na adopocję maleją.

Kolejną kwestią, na którą zwraca uwagę rzecznik, jest niedostosowanie rodzaju placówki do indywidualnych potrzeb dziecka. "Kierowanie dzieci do placówek odbywa się zgodnie z zasadą dostępności miejsc. Nie zwraca się uwagi na odpowiedni profil placówki, który korespondowałby z potrzebami dziecka" - podkreśla Michalak.

 

"Każdorazowa zmiana miejsca pobytu dziecka zaburza jego poczucie bezpieczeństwa"

Problemem jest także długotrwałe przebywanie dzieci w placówkach interwencyjnych. Zdaniem RPD w sytuacji, gdy dziecko musi być umieszczone poza rodziną, powinno od razu trafiać do docelowego miejsca pobytu, a czas spędzony w placówce interwencyjnej, traktowanej jako środowisko przejściowe, powinien zostać maksymalnie skrócony. "Każdorazowa zmiana miejsca pobytu dziecka zaburza jego poczucie bezpieczeństwa, stabilizacji i przynależności. Wydaje się, iż taki model systemowy nie jest możliwy bez należytej pracy powiatów i gmin, a także ich współpracy z sądami" - uważa rzecznik.

Jego zdaniem bardzo niepokojącym problemem jest przemoc w placówkach, która pojawia się zwłaszcza tam, gdzie umieszcza się dzieci zdemoralizowane. "Powoduje to m.in. eskalacje agresywnych zachowań i postępującą demoralizację pozostałych wychowanków. (...) Niewątpliwie należy na bieżąco kontrolować takie sytuacje, a w razie potrzeby stanowczo na nie reagować" - pisze RPD.

Zwraca także uwagę na problem związany z umieszczaniem dzieci w spokrewnionych rodzinach zastępczych: zdarza się, że taka rodzina w istocie jest fikcją, gdyż rodzic z ograniczonymi prawami nadal mieszka z dzieckiem, korzystając ze świadczeń przyznanych na częściowe pokrycie kosztów jego utrzymania. "Nie istnieją dokładne statystyki odnoszące się konkretnie do takich sytuacji, aczkolwiek mając na uwadze fakt, że aż 72 proc. dzieci umieszczanych w rodzinach zastępczych trafia do spokrewnionych rodzin, problem może być poważny" - wskazuje Michalak.

 

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej może rozwiązać wiele problemów

Dodaje, że przy podejmowaniu decyzji o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, fundamentalnym argumentem nie może być jedynie zachowanie więzi rodzinnych, ale wzgląd na warunki zapewniające dziecku możliwość harmonijnego rozwoju.

Rzecznik wyraził przekonanie, że ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej może wiele z tych problemów rozwiązać. Zwrócił jednak uwagę, że jej niedawna nowelizacja ograniczająca obowiązek wspomagania rodzin przy pomocy asystentów oraz koordynatorów pieczy zastępczej może odsunąć w czasie poprawę sytuacji dzieci, a także systemu pomocy rodzinie.

Jego zdaniem sytuacja dzieci umieszczonych poza rodziną biologiczną wymaga natychmiastowych działań i radykalnej zmiany. "Z pewnością dobrą formą wymiany doświadczeń i szukania sposobów na zażegnanie problemów nurtujących placówki opiekuńczo-wychowawcze i instytucje je wspierające byłoby stworzenie ogólnopolskiej platformy dobrych praktyk w zakresie pomocy udzielanej dzieciom umieszczonym w placówkach na terenie całego kraju. Mogłaby ona stanowić bazę sprawdzonych inicjatyw i doradztwa specjalistycznego, jak również przyczynić się do stałego ulepszania systemu pieczy zastępczej" - proponuje RPD.

Resort pracy ma 30 dni, by odpowiedzieć na pismo rzecznika.

 

Źródło Dziennik Gazeta Prawna






Statystyki oraz dokumenty do pobrania Statystyki:  stan na dzień 31 grudnia 2017 r. -  62 536 dzieci   • 3,8% w roku - tak spadek  liczby wychowanków instytucjonalnej pieczy zastępczej w porównaniu do 2016 r. • 0,7% - taki spadek liczby dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej w porównaniu do 2016 r.                                       Liczba dzieci przebywających w instytucjonalnej pieczy zastępczej – 16 856 Liczba placówek - opiekuńczo- wychowawczych - 1 155 Liczba regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych -  10 Liczba interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych -  3   Liczba dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej do 18 roku życia – 45 680 Liczba rodzin zastępczych  - 37 201 Liczba rodzinnych domów dziecka - 571   - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -   Dane statystyczne MPiPS (lata 2005-2017) - pobierz Dane statystyczne GUS - Instytucjonalna piecza zastępcza - (za 2017)  - pobierz Dane statystyczne GUS - Rodzinna piecza zastępcza  - (za 2017)  - pobierz   - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -...
  • Marzenia dzieci
    Witajcie Kochani Nasza Julka dziś kończy 5 lat.Jej marzeniem jest domek ze zjeżdżalnią w naszym przydomowym ogrodzie.Bardzo lubi zabawy w dom, sadza lalki...
  • Tydzień 11 :-) i piękna niedziela :-)
    W minionym tygodniu poza rechabilitacja i zajeciami w szkole i wizyta kontrolną u ortopedy niezbyt dużo się działo. Może to i dobrze - czasem potrzebny jest czas...
  • Prośba o wsparcie w rehabilitacji
    Kochani bardzo prosimy o wsparcie finansowe na rehabilitację naszego najmlodszego dzieciątka. Okruszek ma dopiero miesiąc. Jest dzieciątkiem potrzebujacym...
  • podziekowania dla naszego darczyncy za meble do łazienki
    bardzo dzikujemy za meble do łazienki naszemu darczyncy

Wsparcie dla wychowanków opuszczających domy dziecka

Kończąc 18 lat wychowankowie placówek najczęściej opuszczają  mury placówki. Stają przed dużym wyzwaniem jakim jest...

07.05.15 - Jestem na tej stronie bo: